Các dạng bài Listening IELTS gồm nhiều dạng câu hỏi khác nhau và mỗi dạng có bẫy riêng. Nếu bạn nắm rõ cách nhận diện, cách làm, chiến lược nghe theo từng dạng, điểm số sẽ tăng rất nhanh, đặc biệt từ band 5.0 lên 6.0–7.0. Bài viết này LIT education giúp bạn hiểu tất các dạng bài Listening IELTS và cách làm, cách xử lý từng dạng và mẹo làm bài hiệu quả nhất.
IELTS Listening có bao nhiêu dạng bài?
IELTS Listening có 10 dạng câu hỏi chính. Mỗi dạng kiểm tra một kỹ năng nghe khác nhau, từ nhận diện chi tiết, hiểu ý chính cho tới định hướng bản đồ. Dưới đây là 10 dạng bài Listening IELTS thường được có trong các bài thi.
- Multiple Choice (Trắc nghiệm)
- Form / Note / Table / Flowchart Completion
- Sentence Completion
- Matching (Nối thông tin)
- Map / Plan / Diagram Labelling (Điền bản đồ / sơ đồ)
- Short Answer Questions
- Summary Completion
- Diagram/Map/Plan Labelling
- Pick from a List
- Classification (Phân loại)
Mỗi dạng bài sẽ xem trẻ trong tất cả sections của bài thi Nghe
Tất cả dạng này đều sẽ xuất hiện xen kẽ trong 4 sections của bài thi Listening. Các thí sinh cần nắm rõ những dạng này để làm bài được nhanh hơn và tốt hơn.
Để làm tốt các dạng bài Listening, thí sinh cần xây dựng nền tảng từ vựng IELTS theo chủ đề, bởi hầu hết nội dung bài nghe xoay quanh những chủ đề quen thuộc trong học tập và đời sống.
Chi tiết từng dạng bài Listening IELTS
Các dạng bài Listening IELTS dưới đây được tóm lược theo 3 yếu tố bạn cần nhất là cách nhận diện, cách làm hiệu quả và các bẫy cần tránh khi làm bài.
Multiple Choice (Trắc nghiệm)
Trước khi vào phần nhận diện, bạn hãy chú ý những dấu hiệu trong đề và cấu trúc câu hỏi để nhận biết dạng trắc nghiệm.
Nhận diện dạng bài
Dạng bài này yêu cầu bạn chọn 1 hoặc nhiều đáp án đúng trong số các lựa chọn A/B/C/D. Nội dung trong audio thường không trùng khớp với đề mà được paraphrase mạnh, khiến nhiều thí sinh dễ bị “đánh lừa”.
Bạn nên gạch chân từ khóa trong câu hỏi để dự đoán trước nội dung sẽ được nhắc đến trong audio. Khi nghe, hãy tập trung vào paraphrase và loại dần từng đáp án thay vì cố gắng tìm đáp án đúng ngay từ đầu.
Phần khoanh trắc nghiệm là phần dễ ăn điểm nhất nhưng cũng dễ sai sót nhất
Các bẫy thường gặp
Audio thường đưa ra ý tưởng ban đầu giống một đáp án rồi bất ngờ đổi hướng ở cuối câu, khiến người nghe dễ khoanh nhầm. Ngoài ra, các từ chuyển ý như however, actually, in fact là tín hiệu rất mạnh cho thấy đáp án thực sự nằm ở phần sau.
Sau khi nắm rõ từng dạng câu hỏi, việc luyện nghe IELTS có transcript sẽ giúp bạn vừa cải thiện khả năng nghe hiểu, vừa kiểm tra lại từ vựng và cách phát âm một cách hiệu quả.
Form / Note / Table / Flowchart Completion (Điền từ)
Trong các dạng bài IELTS Listening part 1, thí sinh thường gặp các câu hỏi điền từ, trắc nghiệm và matching. Hiểu rõ cách nhận diện và cách làm từng dạng sẽ giúp tăng band nhanh. Ở phần này bạn hãy xem nhanh dạn chỗ trống nằm ở form, bảng hay flowchart để chuẩn bị.
Nhận diện dạng bài điền từ
Dạng này yêu cầu bạn điền từ hoặc số vào các chỗ trống trong form, bảng hoặc ghi chú. Đề bài luôn giới hạn số lượng từ (ví dụ: NO MORE THAN TWO WORDS), vì vậy cần đọc kỹ để tránh làm sai.
Hãy đọc kỹ đề ở phần điền từ tránh bị sai sót không đáng có
Cách làm dạng bài điền tử
Bạn nên dự đoán loại từ cần điền như danh từ, số liệu hoặc thời gian dựa vào ngữ cảnh trước khi nghe. Trong audio, hãy tập trung vào các keyword trực tiếp dẫn tới thông tin cần điền vì đáp án thường nằm sát ngay đó.
Các bẫy thường gặp
Sai chính tả hoặc không đúng dạng số nhiều–số ít sẽ bị tính sai dù nội dung đúng hoàn toàn. Bên cạnh đó, việc viết thừa chữ hoặc vượt quá số từ cho phép là lỗi rất thường gặp.
Sentence Completion (Hoàn thành câu)
Trước khi vào phần nhận diện, bạn hãy nhìn sơ câu cần hoàn thành để hình dung thông tin thiếu là gì.
Nhận diện dạng bài sentence completion
Bạn cần điền một hoặc vài từ để hoàn chỉnh nội dung còn thiếu trong câu văn. Audio thường paraphrase câu trong đề nên bạn sẽ không nghe được nguyên văn.
Cách làm dạng bài hoàn thành câu
Hãy đọc kỹ toàn câu để hiểu ý chính rồi dự đoán loại từ cần điền trước khi nghe. Khi nghe, tập trung vào ý nghĩa và từ đồng nghĩa thay vì cố gắng nghe chính xác từng từ giống câu hỏi.
Các bẫy thường gặp
Paraphrase mạnh khiến thí sinh dễ mất phương hướng nếu chỉ cố bám từ vựng. Ngoài ra, nếu điền từ không phù hợp ngữ pháp câu, đáp án cũng sẽ bị tính sai.
Matching (Nối thông tin)
Trước khi vào phần nhận diện, bạn hãy lướt nhanh các mục và mô tả để biết có bao nhiêu cặp cần nối.
Nhận diện dạng bài matching
Dạng này yêu cầu nối tên người, địa điểm hoặc chủ đề với các mô tả tương ứng. Audio thường đi qua từng người/chủ đề và nêu nhiều đặc điểm khiến bạn dễ bị nhiễu.
Cách làm dạng bài nối thông tin
Bạn nên lướt nhanh toàn bộ cột mô tả và nhóm chúng thành các ý chính để dễ phân biệt khi nghe. Khi audio chuyển sang chủ đề mới, hãy đánh dấu ngay thay vì cố gỡ lại thông tin đã mất.
Những bài dạng này hay bẫy thí sinh và dễ bị mất điểm ở phần này
Các bẫy thường gặp
Audio dễ đánh lừa bằng cách nêu một thông tin rồi phủ định hoặc thay đổi quan điểm. Một sai lầm phổ biến khác là thí sinh cố nghe lại thông tin đã bỏ lỡ khiến bỏ luôn phần tiếp theo.
Map / Plan / Diagram Labelling (Điền bản đồ / sơ đồ)
Trước khi vào phần nhận diện, hãy quan sát nhanh sơ đồ để biết điểm khởi đầu và các mốc quan trọng.
Nhận diện dạng bài sơ đồ
Bạn sẽ nghe mô tả vị trí, đường đi hoặc khu vực và điền tên vào bản đồ hoặc sơ đồ. Dạng này thường xuất hiện trong Section 2 – nơi nội dung là hướng dẫn tour, mô tả địa điểm hoặc cơ sở vật chất.
Cách làm dạng bài sơ đồ
Hãy xác định trước các hướng quan trọng như left, right, opposite, behind và quan sát thứ tự các ô trong bản đồ. Khi nghe, bạn cần hình dung đường đi theo lời dẫn để không bị lạc khỏi vị trí thật.
Các bẫy thường gặp
Nhiều từ chỉ hướng được paraphrase như “next to → adjacent to” khiến người nghe dễ nhầm. Nếu bỏ lỡ một bước, bạn có thể sai cả chuỗi, nên cần tập trung tối đa phần này.
Summary Completion (Điền từ vào đoạn tóm tắt)
Đối với các dạng bài IELTS Listening part 2, thường có map labelling, summary completion… bạn cần luyện tập IELTS Listening theo dạng bài để phản xạ nhanh với audio dài hơn.
Nhận diện dạng bài summary completion
Đề bài đưa một đoạn tóm tắt có các chỗ trống cần điền bằng 1–3 từ. Chuỗi thông tin trong audio luôn đi theo đúng thứ tự chỗ trống nên rất dễ bám nếu đọc trước.
Cách làm làm bài điền từ vào đoạn tóm tắt
Bạn nên đọc nhanh cả đoạn để hiểu mạch thông tin tổng quan rồi dự đoán loại từ cho từng khoảng trống. Khi nghe, hãy chú ý từ đồng nghĩa vì audio hiếm khi lặp lại nguyên văn đoạn tóm tắt.
Các bẫy thường gặp
Điền từ không khớp ngữ pháp của câu sẽ bị tính sai dù nghe đúng thông tin. Ngoài ra, nhiều bạn bị sai vì không để ý giới hạn số từ trong đề.
Short Answer Questions (Trả lời ngắn)
Trước khi vào phần nhận diện, bạn hãy xác định ngay loại thông tin câu hỏi yêu cầu (số, tên, địa điểm…).
Nhận diện dạng bài Short Answer Questions
Dạng này yêu cầu trả lời câu hỏi WH (What/Where/How Much…) bằng số lượng từ giới hạn. Nội dung cần tìm thường là số liệu, địa điểm hoặc đối tượng cụ thể.
Cách làm dạng bài trả lời ngắn
Bạn nên xác định keyword quan trọng trong câu hỏi và suy đoán loại thông tin cần nghe. Khi audio phát, hãy nghe đúng chi tiết đó và viết đáp án thật chính xác theo đúng dạng.
Các bẫy thường gặp ở dạng bài trả lời ngắn
Viết thừa từ hoặc thêm từ không cần thiết là lỗi mất điểm phổ biến. Các con số, ngày tháng hoặc đơn vị đo thường được đọc rất nhanh nên dễ bị bỏ sót.
Pick From a List (Chọn từ danh sách)
Trước khi vào phần nhận diện, bạn hãy lướt toàn bộ danh sách để biết phạm vi lựa chọn trước khi nghe.
Nhận diện dạng bài pick from a list
Bạn được cung cấp một danh sách dài và phải chọn tất cả đáp án đúng dựa trên nội dung nghe. Audio thường nhắc đến nhiều lựa chọn nhưng chỉ một số ít thật sự phù hợp.
Cách làm dạng bài chọn từ danh sách
Hãy đọc toàn bộ danh sách trước để biết nội dung chung và xác định xem mỗi mục liên quan đến chủ đề gì. Trong khi nghe, bạn cần lọc ý, ghi nhận những mục được khẳng định và loại bỏ những mục bị phủ định.
Đặc điểm của phần này là sẽ có tất cả các đáp án, việc của bạn là chọn từ phù hợp
Các bẫy thường gặp trong dạng bài chọn từ danh sách
Audio cố tình nhắc đến tất cả lựa chọn để gây nhiễu, khiến bạn dễ đánh dấu nhầm. Ngoài ra, thông tin phủ định thường nói nhanh và dễ bị lướt qua.
Classification (Phân loại thông tin)
Trước khi vào phần nhận diện, bạn hãy đọc kỹ tiêu chí phân loại để biết dấu hiệu nhận dạng mỗi nhóm.
Nhận diện dạng bài classification
Dạng Classification yêu cầu phân loại thông tin vào các nhóm như A/B/C theo chủ đề cho sẵn. Audio mô tả từng ý và bạn phải xác định ý đó thuộc nhóm nào.
Cách làm dạng bài phân loại thông tin
Bạn cần đọc trước đặc điểm của từng nhóm để nhận ra dấu hiệu nhận biết trong audio. Khi nghe, hãy đánh dấu ngay vào nhóm phù hợp vì audio sẽ chuyển ý rất nhanh.
Các bẫy thường gặp
Thông tin thường được trình bày dài dòng rồi mới chốt ý cuối, khiến người nghe dễ phân loại sai. Đôi khi audio dùng từ mang sắc thái giống nhóm A nhưng ý nghĩa thực lại gần nhóm C.
Với người mới làm quen với IELTS, bạn nên kết hợp việc học dạng bài Listening theo từng bước trong lộ trình học IELTS cho người mới bắt đầu để tránh luyện nghe sai cách hoặc quá sức.
Mẹo làm bài Listening IELTS nâng Band nhanh
Listening không chỉ là “nghe nhiều”, mà quan trọng là phải nghe đúng cách. Dưới đây là 5 mẹo then chốt giúp bạn cải thiện band nhanh, dễ áp dụng cho cả người mới bắt đầu lẫn người đang “chững điểm”.
- Học theo từ khóa, không nghe từng chữ: Trong bài Listening, bạn sẽ không bao giờ nghe lại y nguyên câu hỏi, vì tất cả đều bị paraphrase. Tập trung vào keyword, từ đồng nghĩa, ý chính sẽ giúp bạn bắt được thông tin nhanh và chính xác hơn.
- Dự đoán trước nội dung trong 30 giây đọc câu hỏi: Khoảng thời gian trước khi audio phát là “vàng”, vì bạn có thể đoán sẵn cấu trúc thông tin. Khi đã biết sẽ nghe về người, thời gian, địa điểm, số liệu, bạn phản xạ nhanh hơn và không bị bất ngờ.
- Shadowing 10 phút/ngày: Đây là kỹ thuật luyện nghe–nói theo audio như cái bóng của người nói. Shadowing giúp bạn quen tốc độ, ngữ điệu, nối âm, từ đó tăng khả năng bắt tín hiệu âm thanh trong bài thi.
- Luyện với Cambridge từ 11–18: Đề Cambridge phản ánh đúng nhất giọng đọc, mức độ khó và dạng câu hỏi của IELTS thật. Luyện đúng nguồn sẽ giúp bạn tăng điểm nhanh và không bị “sốc” khi bước vào phòng thi.
- Tập viết chính tả chuẩn: Rất nhiều thí sinh nghe đúng nhưng viết sai chính tả, dẫn đến mất điểm đáng tiếc. Hãy luyện viết chuẩn tên riêng, số liệu, đơn vị đo lường và từ vựng phổ biến trong Listening.
Xem thêm: Tài liệu luyện nghe Listening IELTS
Xem thêm: Các dạng bài reading IELTS
Kết Luận
Hiểu rõ các dạng bài Listening IELTS là cách nhanh nhất để bạn tăng band mà không cần luyện quá nhiều đề. Việc luyện tập IELTS Listening theo dạng bài giúp bạn cải thiện tốc độ nghe, nhận diện keyword và tránh bẫy trong đề.
Nếu bạn muốn được hướng dẫn theo lộ trình cá nhân hóa, bạn có thể tham khảo các khóa học IELTS chất lượng tại LIT Education, nơi đội ngũ giảng viên sẽ giúp bạn tăng band nhanh và học đúng trọng tâm nhất.
